Mẹ bầu và mẹ mới sinh thường là người cảm nhận cơ thể rõ nhất, nhưng không phải lúc nào cũng đủ sức tự quyết định lúc nửa đêm. Bố, ông bà và người thân là người gọi xe, cầm túi đồ, nhớ số điện thoại viện và ngồi cạnh mẹ khi bác sĩ hỏi bệnh. Bệnh viện Gaya Việt Hàn trong giai đoạn tái khai trương viết bài này cho những người đang đồng hành — không phải để thay mẹ quyết, mà để gia đình không bỏ sót tín hiệu đỏ.
Nguyên tắc chung: khi mẹ nói “không ổn”, hãy tin và kiểm tra. Khi mẹ nói “chắc không sao” nhưng xuất hiện chảy máu nhiều, khó thở, thai máy yếu hoặc bé li bì, hãy đến viện. Đoán già thay chuyên môn là rủi ro lớn nhất của người nhà tốt bụng.
Khi nào nên đưa mẹ bầu đến viện
Không phải cơn đau nào cũng là chuyển dạ. Cơn gò thật thường đều, khoảng cách ngắn dần, đau tăng và không giảm khi mẹ nghỉ hay đổi tư thế. Gia đình nên đếm khoảng cách các cơn theo hướng dẫn bác sĩ đã dặn ở lần khám gần nhất, đồng thời nhìn các dấu hiệu kèm theo.
- Vỡ ối hoặc nghi rỉ ối: quần lót ướt liên tục, dịch loãng không giữ được như nước tiểu.
- Ra máu âm đạo nhiều, đỏ tươi, kèm đau bụng hoặc choáng mệt — không chờ “hết máu rồi hãy đi”.
- Thai máy yếu hơn thường ngày, máy ít rõ hoặc khác hẳn nhịp mẹ vẫn theo dõi.
- Đau bụng dữ dội, liên tục, không có khoảng nghỉ; mẹ mệt lả, khó chịu nhiều.
- Mẹ đau đầu dữ dội, nhìn mờ, phù mặt – tay tăng nhanh, hoặc huyết áp cao đã được dặn nguy cơ.
Nếu mẹ không chắc, hãy gọi (028) 3949 1250 hoặc 0918 639 150 trước. Một cuộc gọi không làm mất thời gian bằng việc chờ thêm khi đã có tín hiệu đỏ. Địa chỉ cần nhớ: 23-23A-25A1 Trương Công Định, Phường Tân Bình, TP.HCM.
Khi nào nên đưa mẹ sau sinh đi khám lại
Sinh xong không có nghĩa mẹ đã hết nguy cơ. Hậu sản là giai đoạn cần theo dõi nghiêm túc. Người nhà đừng nói “đẻ ai chẳng đau” khi mẹ phải thay băng liên tục, sốt, sản dịch hôi, khó thở hoặc sưng một bên chân.
- Ra máu ồ ạt, cục máu đông lớn, chóng mặt, tim đập nhanh — nghĩ đến băng huyết muộn, đi ngay.
- Sốt, rét run, đau bụng dưới, sản dịch có mùi hôi — nghĩ đến nhiễm trùng hậu sản.
- Đau đầu dữ dội, nhìn mờ, hoa mắt, phù mặt/tay, đau thượng vị.
- Khó thở, đau ngực, tim đập nhanh đột ngột.
- Sưng đau một bên chân, bắp chân nóng đỏ — không tự xoa bóp hay chườm nóng.
- Vết mổ hoặc vết khâu đau tăng, sưng đỏ, chảy dịch, có mùi hoặc hở.
- Mẹ buồn kéo dài, trống rỗng, khó chăm bé, hoặc có ý nghĩ làm hại bản thân hay em bé — đưa mẹ đến cơ sở y tế, không để mẹ ở một mình.
Vai trò của gia đình không phải “cố lên” hộ mẹ. Vai trò đúng là hỏi mẹ cần gì, thay mẹ một cữ chăm bé để mẹ ngủ, chuẩn bị giấy tờ, và quyết định đưa mẹ đi khi xuất hiện tín hiệu nguy hiểm.
Khi nào nên đưa bé đi khám
Bé không kể được thành câu. Người nhà theo dõi bú, tã, màu da, nhịp thở và mức độ tỉnh. Đưa bé đi khám sớm nếu bú kém, sốt hoặc lạnh bất thường, thở lạ, vàng da tăng nhanh, nôn nhiều, hoặc li bì khó đánh thức. Không nhỏ thuốc, không “gió” theo cách dân gian khi chưa được bác sĩ nhi khoa khám.
Gia đình đồng hành chuẩn bị gì trước khi ra khỏi nhà
- Giấy tờ tùy thân của mẹ, thẻ bảo hiểm nếu có, sổ khám thai hoặc giấy ra viện của bé.
- Danh sách thuốc mẹ đang dùng, tiền sử mổ cũ, dị ứng, nhóm máu nếu biết.
- Một bộ đồ thay, băng vệ sinh, khăn, nước uống; với bé: tã, sữa nếu đang dùng, chăn mỏng.
- Người lái xe tỉnh táo; tránh để mẹ tự cầm lái khi đang gò hoặc mất máu.
- Số điện thoại viện lưu sẵn trên điện thoại của ít nhất hai người trong nhà.
Bệnh viện Gaya Việt Hàn sắp đón mẹ và bé trở lại. Gia đình đồng hành tốt nhất là gia đình biết lúc nào ở nhà theo dõi, lúc nào gọi, và lúc nào mở cửa ra xe. An toàn của mẹ và bé luôn đứng trước thói quen “chờ sáng đã”.
Câu hỏi thường gặp
Ban đêm có nên đưa mẹ đi luôn khi chỉ thấy rỉ dịch?
Nghi rỉ ối hoặc vỡ ối nên được kiểm tra, không tự kết luận là nước tiểu. Nếu không chắc, gọi điện rồi đến viện theo hướng dẫn.
Ông bà có nên ở lại phòng với mẹ suốt?
Tùy quy định tiếp nhận từng thời điểm và tình trạng mẹ – bé. Người nhà nên hỏi nhân viên y tế để phối hợp, không tự ý đông người trong khu chăm sóc.
Mẹ bảo không muốn đi viện vì sợ làm phiền, gia đình phải làm sao?
Với tín hiệu đỏ, người nhà cần đưa mẹ đi. Sự dễ chịu tạm thời không thay được đánh giá y tế. Thái độ đồng hành là đi cùng, không phải trách mẹ “hay lo”.
Đặt lịch và liên hệ
Mẹ và gia đình có thể gọi (028) 3949 1250 hoặc 0918 639 150 để được hướng dẫn đặt lịch khám thai, tái khám sau sinh hoặc theo dõi sức khỏe trẻ em tại Bệnh viện Gaya Việt Hàn, 23-23A-25A1 Trương Công Định, Phường Tân Bình, TP.HCM. Đội ngũ tiếp nhận sẽ hỗ trợ thông tin cần mang theo và thời điểm nên đến viện.
Lưu ý
Nội dung dành cho người nhà, mang tính tham khảo. Không thay thế cấp cứu hay khám bác sĩ. Khi mẹ hoặc bé có dấu hiệu nặng, hãy đến cơ sở y tế gần nhất có khả năng xử trí, đồng thời liên hệ Bệnh viện Gaya Việt Hàn nếu đang theo dõi tại đây.
